Hai người cùng lãi 200 USD trong một lệnh. Người thứ nhất chấp nhận mất 100 USD nếu sai, người thứ hai chấp nhận mất 1.000 USD. Con số lãi giống nhau, nhưng chất lượng hai lệnh khác nhau hoàn toàn. R-multiple là cách đo để thấy sự khác biệt đó.
R là gì
R là rủi ro ban đầu của một lệnh: số tiền bạn mất nếu giá đi từ điểm vào lệnh đến stop loss đặt lúc mở lệnh.
R-multiple là kết quả của lệnh chia cho R. Lãi gấp đôi rủi ro là +2R. Chạm stop loss đúng như kế hoạch là −1R.
Cách tính
Với một lệnh mua:
- Giá vào lệnh: 100
- Stop loss ban đầu: 95
- Rủi ro mỗi đơn vị: 100 − 95 = 5
Nếu bạn đóng lệnh ở 110, lãi mỗi đơn vị là 10, tức 10 ÷ 5 = +2R. Nếu đóng ở 97, lỗ mỗi đơn vị là 3, tức −0,6R. Nếu chạm stop ở 95, kết quả là −1R.
Khối lượng lệnh không làm thay đổi phép tính này. Đó là lý do R so sánh được giữa các lệnh có kích thước khác nhau, trên các thị trường khác nhau.
Vì sao nên ghi nhật ký bằng R thay vì bằng tiền
Số tiền lãi lỗ phụ thuộc vào khối lượng, mà khối lượng thay đổi theo tài khoản. R thì không. Khi ghi kết quả bằng R, bạn nhìn thấy ba điều mà con số tiền che mất:
- Lệnh thắng có đủ lớn so với lệnh thua không. Thắng 60% số lệnh nhưng mỗi lệnh thắng chỉ +0,5R và mỗi lệnh thua −1R thì về lâu dài vẫn lỗ.
- Bạn có tôn trọng stop loss không. Một lệnh −2,3R nghĩa là bạn đã để lỗ vượt xa mức định trước.
- Kỳ vọng của cách giao dịch. Cộng R của tất cả các lệnh rồi chia cho số lệnh. Kết quả dương chưa nói lên điều gì khi mới có mười lệnh; nó bắt đầu có ý nghĩa khi bạn có vài chục lệnh trở lên.
Một lỗi hay gặp: tính R theo stop đã dời
Nhiều người dời stop về hòa vốn rồi tính lại R theo stop mới. Khi đó một lệnh thắng lớn có thể biến thành “0R” hoặc một con số vô nghĩa. R phải luôn tính theo stop loss ban đầu, vì đó là rủi ro bạn thực sự chấp nhận khi quyết định vào lệnh.
Kỳ vọng: đọc cả chuỗi lệnh
Một lệnh riêng lẻ gần như không nói lên điều gì về cách bạn giao dịch. Thứ đáng đọc là cả chuỗi lệnh. Bảng dưới đây là ví dụ tự đặt ra để minh họa phép tính, không phải kết quả của một phương pháp hay một tài khoản nào.
| Lệnh | Kết quả |
|---|---|
| 1 | +2R |
| 2 | −1R |
| 3 | −1R |
| 4 | +1,5R |
| 5 | −1R |
| 6 | +3R |
| 7 | −0,5R |
| 8 | −1R |
| 9 | +2R |
| 10 | −1R |
Cộng lại, mười lệnh này cho +3R. Chia cho mười, trung bình mỗi lệnh là +0,3R. Con số trung bình đó gọi là kỳ vọng.
Nhìn kỹ hơn, chuỗi này có bốn lệnh thắng và sáu lệnh thua, tức tỷ lệ thắng 40%. Bốn lệnh thắng cộng lại được 8,5R, trung bình khoảng +2,13R mỗi lệnh. Sáu lệnh thua cộng lại mất 5,5R, trung bình khoảng −0,92R mỗi lệnh. Ghép ba con số đó lại sẽ ra đúng kỳ vọng: 40% × 2,13R trừ đi 60% × 0,92R, xấp xỉ +0,3R.
Phép tính này cho thấy tỷ lệ thắng đứng một mình không có nghĩa. Thua nhiều hơn thắng mà tổng vẫn dương, vì lệnh thắng lớn hơn lệnh thua. Ngược lại, thắng bảy trên mười lệnh mà mỗi lệnh thắng chỉ +0,3R trong khi mỗi lệnh thua là −1R thì tổng là âm. Muốn hiểu một chuỗi lệnh, bạn cần cả ba con số: tỷ lệ thắng, lệnh thắng trung bình và lệnh thua trung bình.
Cũng cần nói rõ: mười lệnh không chứng minh được gì. Chỉ cần lệnh số 6 trong bảng là −1R thay vì +3R, tổng đã chuyển từ +3R thành −1R. Một chuỗi ngắn bị chi phối bởi một hai lệnh may hoặc rủi. Vì vậy đừng kết luận về cách giao dịch của mình khi mới có mười hay hai mươi lệnh. Hãy ghi tiếp, và chỉ bắt đầu tin vào con số trung bình khi nó không còn đổi dấu vì một lệnh đơn lẻ.
R và khối lượng lệnh
R chỉ dùng được khi mỗi lệnh có rủi ro định trước. Cách làm phổ biến là cố định rủi ro mỗi lệnh theo một phần nhỏ của tài khoản, ví dụ 1%, rồi để khoảng cách đến stop loss quyết định khối lượng.
Lấy tài khoản 10.000 USD và rủi ro 1% mỗi lệnh. Khi đó 1R bằng 100 USD.
- Giá vào lệnh 100, stop loss 95. Rủi ro mỗi đơn vị là 5. Khối lượng là 100 ÷ 5 = 20 đơn vị, tương đương giá trị lệnh 2.000 USD.
- Vẫn giá vào lệnh 100, nhưng stop loss đặt xa hơn ở 90. Rủi ro mỗi đơn vị là 10. Khối lượng là 100 ÷ 10 = 10 đơn vị, tương đương giá trị lệnh 1.000 USD.
Trong cả hai trường hợp, nếu giá chạm stop thì bạn mất 100 USD, tức đúng −1R. Stop xa hơn không làm rủi ro lớn hơn. Nó làm khối lượng nhỏ đi.
Điều này đổi cách bạn nghĩ về stop loss. Stop được đặt ở nơi ý tưởng của lệnh bị chứng minh là sai, chứ không phải ở nơi cho phép bạn vào khối lượng mình muốn. Khối lượng là kết quả của phép chia, không phải thứ bạn chọn trước. Nếu phép chia cho ra một khối lượng nhỏ đến mức bạn thấy không đáng, đó là thông tin về lệnh đó, không phải lý do để kéo stop lại gần.
Trong Nendojo, bạn đặt mức rủi ro mỗi lệnh trong phần cài đặt. Khi bạn bấm vào biểu đồ để chọn stop loss, ứng dụng tự tính khối lượng theo đúng phép chia trên, nên mọi lệnh trong một phiên replay đều có cùng 1R và so sánh được với nhau.
Bài tập trên replay
Đọc khái niệm thì nhanh, dùng quen thì cần lặp lại. Hãy mở replay ở cuối bài và làm đúng ba việc với mỗi lệnh:
- Trước khi vào lệnh, xác định stop loss và nói ra 1R của lệnh này là bao nhiêu.
- Sau khi lệnh đóng, tự tính R-multiple trước khi nhìn con số ứng dụng hiển thị.
- Sau mười lệnh, cộng R lại và chia cho mười.
Nendojo ghi sẵn R của từng lệnh theo stop ban đầu, cùng mức lãi tốt nhất và lỗ sâu nhất trong lúc giữ lệnh, để bạn đối chiếu với phép tính của mình.
Câu hỏi thường gặp
1R là bao nhiêu tiền?
Dời stop loss về hòa vốn thì R có thay đổi không?
R-multiple có cho biết hệ thống của tôi có lãi không?
Đọc tiếp
Nendojo không có quảng cáo trong ứng dụng và không thu phí. Nếu thấy hữu ích, bạn có thể ủng hộ. Ủng hộ Nendojo